Batseeker 4

In het rijtje ‘democratisch geprijsd vleermuisgerei’ vinden we de Canadese Batseeker 4 terug. Een eenvoudige detector met frequentiedeling gehuld in een eerder onconventioneel jasje die wat weg heeft van de befaamde zwarte monoliet uit Stanley Kubrick’s “2001”.

Deze detector werkt volgens het principe van ‘frequency division’ oftewel frequentiedeling. Eenvoudig uitgelegd: de frequentie van de inkomende geluiden wordt gedeeld met een factor 10.

Daardoor vallen die binnen het menselijk gehoorbereik tussen 20 Hz en 20 kHz. Frequentiedeling bestrijkt een groot deel van het frequentiebereik van vleermuizen. Ook zo bij de Batseeker, met een bereik tussen 20-100 kHz.

Dit maakt tunen overbodig waardoor de bediening als zeer simpel te bestempelen valt : aan/uit, volume +/-. Kortom, twee AAA-batterijen erin en je bent vertrokken.
Wie effectief aan soortenonderzoek wil gaan doen is er met dit toestel echter aan voor de moeite. Typisch aan dit type detector is immers het ontbreken van klankkleur terwijl je ook de nulfrequentie niet kan bepalen. Maar aan de hand van het ritme kan je er toch enkele soorten uithalen, een basisdiscipline die (helaas) stilaan verloren gaat. Hoewel, via de 3,5mm uitgang kan naast een hoofdtelefoon ook een opnametoestel aangesloten worden. Bij frequentiedeling bevatten de opnamen vaak nog voldoende informatie om te kunnen analyseren zoals te zien op het spectrogram.

 

 

 

 

 

De kunststof behuizing, zo te zien vervaardigd met 3D-printer, maakt een eerder ambachtelijke en geen al te valbestendige indruk. Maar door het formaat vrij makkelijk mee te nemen in de broekzak of als uit de kluiten gewassen sleutelhanger.

We kunnen besluiten dat je ’t voor de prijs alvast niet hoeft te laten. Voor de luttele som van 39,50€ alles inbegrepen kunnen zowel beginners als doorgewinterde vleerders een hoop no-nonsense fun beleven aan deze gadget. Bijvoorbeeld op een mooie zomeravond gewoon aan terras zitten luisteren naar ‘Radio Chiroptera’.

David Galens
Vespertilio vzw

Pettersson M500-384

De Pettersson M500-384 is de jongste telg uit de Pettersson-cataloog. Een detail dat meteen opvalt is de usb-aansluiting onderaan. Dit toestel functioneert immers in combinatie met computers, laptops, smartphones en tablets van diverse pluimage en OS. Dit biedt heel wat vrijheid bij je materiaalkeuze. Hiervoor is wel OTG (On The Go)-functie vereist waarmee je toestel als een host fungeert en het aansluiten van externe toestellen, zoals een batdetector, mogelijk maakt. De gebruikte microfoon is een electret met een frequentiebereik tussen 10 en 160khz en een samplefrequentie van 384 kHz en hetzelfde type als bij de D500X (waarbij frequentiebereik en samplerate wat verschillen). Het beproefde ruisonderdrukkingsalgoritme, de hoge bemonsteringsfrequentie en de anti-aliasingfilter staan garant voor een hoogwaardige geluidskwaliteit en dito opnames.

Door middel van een verwijderbaar kegeltje kan de detector zowel directioneel als omni-directioneel gebruikt worden. Tot slot haalt de detector z’n stroom van het aangesloten toestel: de rode led brandt als de microfoon spanning krijgt.

Kortom: alle troeven van een groot toestel gepropt in een lilliputter van 60g en 43 x 114 x 13 mm . De stevige alu-behuizing met verlicht ‘Pettersson’-logo geeft het geheel een kwalitatieve uitstraling (zie titelfoto).

Er bestaan meerdere apps om de detector te bedienen maar Bat Recorder (Android) is veruit de meest gebruikte. Voor 6,49verkrijgbaar in de Google Play Store en een prikje gezien de vele functies. Deze app maakt niet alleen het geluid zichtbaar via een spectrogram (foto 1) maar kent ook heel wat instellingen zoals de handmatige, pre- en post triggers. Daarmee kan de module zelfs volautomatisch opnemen. In heterodyne kan je automatische tuning (foto 2) instellen waarbij de detector zelf de frequentie met de meeste energie gaat opzoeken. (zie afb). Er is ook aan nachtstand aanwezig om je nachtzicht te sparen en als je echt ‘into darkness’ wil gaan kan je gewoon het scherm uitzetten terwijl de app op de achtergrond blijft werken.

Bat Recorder leent zich ook goed voor de analyse van opnames, die kan je vertraagd afspelen en zelfs eenvoudige metingen uitvoeren. Identificeren moet je nog steeds zelf doen, dat is net het leuke eraan, en je kan de soortnaam (foto 3 en 4) koppelen aan de opname.

Aangezien iedere opname ook steeds voorzien wordt van geotagging wordt de hele route op kaart vastgelegd met iedere opname gemarkeerd (foto 5).

Het interessante is dat de softwaremaker openstaat voor suggesties van gebruikers. Zo heb ik een paar updates terug aangeboden de volledige Nederlandstalige versie te herzien om het “google translate “-taaltje iets meer te stroomlijnen. Ook de nieuwe feature (zie de laatste update) waarbij je een opname kan starten en beëindigen door even met het toestel te schudden is een voorstel van ondergetekende. Naar mijn mening krijg je in automatische modus vaak een overvloed aan opnamen binnen terwijl je voor een manuele opname soms bliksemsnel de ‘record’toets moet zien te vinden. De meeste smartphones hebben een accelerometer en ik vroeg me af of die niet zou kunnen dienen als activatie voor opnamen. Met deze nieuwe functie kan je de opname nu manueel inschakelen en stoppen door simpelweg even kort te schudden. Met de ingestelde pre-buffer heb je de complete opname te pakken, dus zen op pad.

Enige euvel aan het design van de hardware is het feit dat je de detector ergens moet kunnen bevestigen aan het toestel want beide vasthouden in je handen is absoluut onhandig. Op dat vlak is de Echo Meter Touch, die je rechtstreeks kan inpluggen, een stuk gebruiksvriendelijker. Ook de kabel moet netjes weggewerkt worden. Je zal maar net een interessante opname gaan maken terwijl de kabel blijft haken aan een tak. Maar waar een wil is, is een weg. Er bestaan heel wat huis-tuin- en keukenconstructies maar ik opteerde voor een pragmatische oplossing voor de smartphone: een module die met één enkele hand te bedienen valt. En dat hoeft niet eens veel te kosten met wat spullen uit het Verre Oosten.

Door de combinatie van een handgreep met daarop een speciale smartphoneklem (foto 6) en een gelhoesje voorzien van een popsocket (foto 7) kan je voor nog geen 30€ aan spullen een unit maken met een professionele uitstraling… vergeet de tie wraps, duct tape en andere bric a brac. Detector en popsocket zijn voorzien van velcro en op die manier vlotjes aan elkaar te koppelen (zie foto 8, 9) .

 

 

 

 

 

 

 

Dit maakt het geheel ergonomisch en prettig in gebruik. De shake-to-record functie maakt het helemaal af. Slimmigheidje is de led van je smartphone bedekken met een rode folie. Dit geeft voldoende verlichting met een minimum aan verstoring (foto 10), geen extra zaklamp nodig dus. Een unieke feature die je niet zal terugvinden bij de duurdere toestellen.

 

 

 

 

 

 

 

Nog een handige optie is de ¼” schroefdraad onderaan de handgreep: daarmee kan je de hele unit in een op een tripod plaatsen (foto 11).

David Galens, Vespertilio VZW